مرکز مبادله طلا و ارز و نقش قیمت مرجع
مرکز مبادله ارز و طلای ایران، زیر نظر بانک مرکزی، بستری رسمی برای معاملات ارز تجاری، حراج شمش استاندارد، حراج و پیشفروش سکه و برخی ابزارهای مبتنی بر طلاست. قیمتهای کشفشده در این مرکز، اطلاعات مهمی از معاملات رسمی و عمده ارائه میکنند و میتوانند برای فعالان بازار نقش «قیمت مرجع» یا علامت جهت بازار داشته باشند.
بااینحال، قیمت حراج شمش یککیلویی با عیار حداقل ۹۹۵، نرخ ارز تجاری و قیمت تخصیص سکه، هیچکدام بهتنهایی قیمت الزامی طلای ۱۸ عیار یا مصنوعات پشت ویترین نیستند. قیمت فروشگاه همچنان باید بر مبنای ارزش روز طلای خالص، عیار، وزن، اجرت، سود، مالیات و شرایط واقعی تأمین موجودی محاسبه شود.
مقررات اعتبار خرد و BNPL بانک مرکزی
بانک مرکزی هنوز مقررهای جامع با عنوان مستقل «قانون BNPL» برای تمام مدلهای خرید اعتباری منتشر نکرده است. خدماتی که اعتبار آنها از منابع بانک یا مؤسسۀ اعتباری تأمین میشود، عمدتاً تابع مقررات تسهیلات خرد، کارت اعتباری مرابحه و «الزامات همکاری مؤسسات اعتباری با شرکتهای تسهیلاتیار» هستند.
در مدل بانکی، تصمیم نهایی اعتبارسنجی و اعطای تسهیلات با بانک است؛ وجه اعتبار باید مستقیماً به حساب فروشندۀ کالا یا خدمت واریز شود و اقساط نیز مستقیماً به بانک بازگردد. سقف عمومی تسهیلات خرد و کارت اعتباری در شهریور ۱۴۰۴ به ۴۰۰ میلیون تومان افزایش یافت، اما این مبلغ سقف قانونی است و به معنی تعلق قطعی همین مقدار اعتبار به هر مشتری نیست.
سامانه مؤدیان و صورتحساب الکترونیکی طلا
فعالان صنف طلا، جواهر و پلاتین باید معاملات خود را با استفاده از الگوی اختصاصی صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان ثبت کنند. در این صورتحساب، ارزش اصل طلا، اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل باید جداگانه درج شود. اصل طلا و جواهر بهکاررفته در مصنوعات از مالیات بر ارزش افزوده معاف است، اما در سال ۱۴۰۵ مجموع اجرت ساخت، سود و حقالعمل با نرخ ۱۰ درصد مشمول مالیات است. این تکلیف برای عرضهکنندگان طلا، بدون وابستگی به میزان فروش، اهمیت دارد.
گواهی سپرده طلا در بورس کالا
گواهی سپرده کالایی طلا، ورقهای قابل معامله در بورس کالاست که مالکیت دارنده نسبت به مقدار مشخصی طلای نگهداریشده در خزانۀ مورد تأیید بورس را نشان میدهد. در گواهی شمش، هر واحد معادل ۰٫۱ گرم یا ۱۰۰ سوت شمش با حداقل عیار ۹۹۵ است. خریدوفروش گواهی به تحویل فیزیکی وابسته نیست؛ اما متقاضی دریافت شمش باید حداقل نصاب اعلامشده، مدارک و هزینههای خزانه را تأمین کند.
برای ویتریندار، این ابزار میتواند قیمت مرجع شفافتری برای طلای خام، راهی برای نگهداری بخشی از دارایی بدون ریسک سرقت فیزیکی و ابزاری برای پوشش افزایش قیمت جایگزینی موجودی باشد. بااینحال، گواهی شمش معادل موجودی آماده فروش ویترین نیست و اختلاف عیار، اجرت، مالیات، هزینه تبدیل و شرایط تحویل باید جداگانه محاسبه شود.
مالیات بر ارزش افزوده روی اجرت و سود
از ۱۳ دی ۱۴۰۰، اصل طلای بهکاررفته در مصنوعات از مالیات بر ارزش افزوده معاف شد. در سال ۱۴۰۵، اجرت ساخت، سود فروشنده و حقالعمل فروش طلا، جواهر و پلاتین مشمول مالیات و عوارض ۱۰ درصدی است. ویتریندار باید این مبالغ را در صورتحساب الکترونیکی بهصورت جداگانه ثبت کند؛ زیرا محاسبۀ مالیات روی قیمت کامل طلا یا ثبت یک مبلغ تجمیعی، میتواند باعث دریافت اضافی از مشتری، مغایرت سامانه مؤدیان و ایجاد جرایم مالیاتی شود.
بخشنامههای اتحادیه طلا و جواهر
در این بخش، بخشنامهها و اطلاعیههای اتحادیههای طلا و جواهر سراسر کشور، از جمله تهران، مشهد، اصفهان، تبریز، شیراز، یزد، قم، کرج و اهواز گردآوری میشود. هر بخشنامه بههمراه چکیده کاربردی، تاریخ، مرجع صادرکننده، شهر منتشرکننده، محدوده اجرا، موضوع و لینک منبع رسمی ارائه میشود. این آرشیو موضوعاتی مانند مالیات، سامانه مؤدیان، سامانه جامع تجارت، خریدوفروش طلا و سکه، عیارسنجی، صدور فاکتور، امنیت واحد صنفی، فروش آنلاین و مقررات کارگاههای تولیدی را پوشش میدهد و برای دسترسی سریع فعالان صنف به آخرین الزامات قانونی طراحی شده است. پیش از هر اقدام اجرایی، متن و تصویر اصل بخشنامه و اصلاحات احتمالی آن باید بررسی شود.